Ciekły metal w PS5: objawy, kiedy go wymienić i dlaczego nie robić tego samemu

Krótko: PS5 ma ciekły metal fabrycznie

Między procesorem PS5 (APU, czyli procesor i grafika w jednym układzie) a radiatorem Sony nałożyło ciekły metal. Pokazało to w oficjalnej rozbiórce konsoli w 2020 roku. Ciekły metal ma też PS5 Slim i PS5 Pro: w późniejszych wersjach Sony zmieniło barierę wokół procesora, a w Pro dodało na radiatorze rowki, które mają go utrzymać na miejscu.

Ciekły metal to stop na bazie galu, płynny w temperaturze pokojowej. Przewodzi ciepło znacznie lepiej niż pasta, dzięki czemu PS5 chłodzi mocny procesor stosunkowo cicho. Ma jednak dwie wady: przewodzi prąd jak każdy metal i nie trzyma się w miejscu tak jak gęsta pasta. Dlatego Sony otoczyło procesor ramką z pianki, która ma zatrzymać go na układzie.

Nie trzeba go wymieniać profilaktycznie. Wymiana ma sens wtedy, gdy PS5 się przegrzewa, a samo usunięcie kurzu nie pomaga.

Objawy: kiedy winny może być ciekły metal

Przegrzewanie PS5 najczęściej bierze się z kurzu w radiatorze i złego ustawienia konsoli, a nie z ciekłego metalu. Zanim zaczniesz podejrzewać procesor, wyklucz prostsze przyczyny:

Pierwsze dwa wiersze rozwiązuje zwykle czyszczenie i konserwacja. Ciekły metal staje się podejrzany dopiero wtedy, gdy czysta konsola, stojąca w przewiewnym miejscu, dalej gaśnie albo wyje już po kilku minutach gry.

Co dzieje się z ciekłym metalem w PS5 z czasem

Serwisy opisują trzy zjawiska, które pogarszają chłodzenie:

• Przemieszczanie się. Płynny metal może się przesunąć na powierzchni procesora. W miejscach, gdzie go zabrakło, ciepło gorzej przechodzi do radiatora i procesor się przegrzewa.
• Utlenianie i zasychanie. Z czasem metal może się utlenić albo zmieszać z klejem z pianki uszczelniającej. Zamiast gładkiej warstwy na procesorze zostaje skorupa z suchymi miejscami.
• Reakcja z radiatorem. Gal wnika w inne metale. Opisano starszą PS5, w której przeżarł powłokę ochronną radiatora aż do miedzi pod spodem. Sam procesor był cały, ale porysowanej powierzchni radiatora nie da się naprawić nową porcją metalu: tę część trzeba wymienić.

W 2023 roku kilka francuskich serwisów twierdziło, że PS5 stojąca pionowo traci szczelność bariery i metal spływa w dół. Były to pojedyncze przypadki, bez szerszych badań, a Sony podaje, że konsola może pracować i w poziomie, i w pionie.

Ciekły metal w PS5 a pasta w PS4 i Xboksie

PS4, Xbox One i Xbox Series X mają na procesorze zwykłą pastę termoprzewodzącą. Pasta z czasem wysycha, ale nie przewodzi prądu, więc jej wymiana to prosta czynność przy każdym czyszczeniu.

Przy ciekłym metalu każdy krok wymaga więcej ostrożności. Producenci takich stopów zalecają kłaść je tylko na niklowaną miedź i nigdy na aluminium, które gal niszczy. Dlatego nie warto zamieniać pasty w PS4 czy Xboksie na ciekły metal: radiator i otoczenie procesora nie są do tego przygotowane, a zysk w temperaturach nie równoważy ryzyka zwarcia. W PS5 jest odwrotnie: konsola została zaprojektowana pod ciekły metal i serwisy zwykle nakładają go ponownie. Część z nich proponuje zamiast niego podkładkę zmiennofazową, która w temperaturze pokojowej jest stała, a mięknie dopiero po nagrzaniu. Zapytaj, czego serwis używa i dlaczego.

Dlaczego wymiana ciekłego metalu to praca dla serwisu

Kropla ciekłego metalu, która spadnie na drobne elementy wokół procesora, łączy styki, które nie powinny się stykać. Zwarcie potrafi uszkodzić sekcję zasilania albo sam procesor, a konsola przestaje się uruchamiać. Wtedy z wymiany ciekłego metalu robi się naprawa płyty głównej.

Żeby dostać się do procesora, trzeba rozebrać całą konsolę i zdjąć z płyty duży radiator. Stary metal trzeba zebrać, a nie rozmazać po płycie. Serwis ogląda pod powiększeniem procesor i stopę radiatora, sprawdza piankę, a przed nałożeniem nowej porcji zwykle zabezpiecza elementy wokół układu. Metalu musi być tyle, żeby pokrył procesor w całości, i ani trochę więcej.

Jeśli konsola jest jeszcze na gwarancji producenta albo kupiłeś ją w ciągu ostatnich dwóch lat, przegrzewanie najpierw zgłoś Sony albo sprzedawcy, zanim ktokolwiek ją otworzy.

Jak przebiega wymiana w serwisie i ile trwa

1. Rozebranie konsoli, zdjęcie radiatora i ocena stanu metalu, pianki i powierzchni radiatora.
2. Usunięcie starego metalu i kurzu, zabezpieczenie elementów wokół procesora, nałożenie nowej porcji i, jeśli trzeba, nowej pianki.
3. Złożenie i test w grze pod obciążeniem, z kontrolą temperatur.

Sama wymiana ciekłego metalu razem z czyszczeniem to zwykle kilka godzin albo jeden dzień w serwisie. Dłużej trwa, gdy radiator jest przeżarty i trzeba go wymienić albo gdy na płycie są już ślady zwarcia.

Gdzie porównać ceny

Wymiana ciekłego metalu w PS5 należy do usługi czyszczenia i konserwacji konsoli: tam zobaczysz typowy przedział z ofert serwisów i ceny dla popularnych konsol. Przy PS5 kwota jest zwykle wyższa niż przy konsolach z pastą, bo praca wymaga więcej czasu i ostrożności. Gdy nie wiesz, czy winne jest chłodzenie, czy coś innego, zacznij od diagnostyki. Jeśli konsola po przegrzaniu albo po nieudanej wymianie metalu nie startuje, porównaj oferty naprawy płyty głównej.