Czyszczenie i konserwacja konsoli PS5, PS4 i Xbox: kurz, pasta termoprzewodząca, głośny wentylator

Objawy: kiedy konsola potrzebuje czyszczenia

Konsola chłodzi procesor tak: wentylator zasysa powietrze z pokoju i przepycha je przez radiator, a ciepło z procesora przechodzi do radiatora przez cienką warstwę pasty termoprzewodzącej (w PS5 przez ciekły metal). Razem z powietrzem wpada kurz, sierść i dym. Po roku czy dwóch codziennego grania szczeliny radiatora potrafią być zatkane, a pasta wysycha. Typowe objawy:

• wentylator wyje już w menu albo kilka minut po włączeniu gry, choć kiedyś był cichy,
• z wylotu wychodzi gorące, ale słabe powietrze,
• gry tracą płynność w wymagających scenach,
• PS5 pokazuje komunikat, że jest za gorąca, PS4 miga czerwoną diodą, a konsola sama się wyłącza.

Część hałasu jest normalna: w wymagających grach wentylator przyspiesza w każdej konsoli. Niepokojące jest to, że jest głośniej niż kiedyś przy tych samych grach.

Kurz czy usterka: jak to odróżnić

Jeśli szum pochodzi z czytnika i pojawia się tylko z płytą w środku, zajrzyj do naprawy napędu optycznego.

Co robi serwis przy czyszczeniu i konserwacji

1. Rozkręcenie konsoli i zdjęcie układu chłodzenia z płyty.
2. Usunięcie kurzu z radiatora, wentylatora i kanałów powietrznych pędzlem, odkurzaczem i sprężonym powietrzem, z zablokowanym wentylatorem.
3. Zmycie starej pasty z procesora i radiatora izopropanolem i nałożenie nowej.
4. Wymiana termopadów, czyli miękkich podkładek przewodzących ciepło z pamięci i elementów zasilania, jeśli są twarde albo porwane.
5. Złożenie i test w grze pod obciążeniem.

Samo czyszczenie z wymianą pasty serwisy robią zwykle w kilka godzin albo tego samego dnia. Dłużej trwa, gdy przy okazji wychodzi uszkodzony wentylator albo inna usterka.

PS5: ciekły metal i porty do odkurzania

PS5 nie ma na procesorze zwykłej pasty. Sony używa tam ciekłego metalu, który przewodzi ciepło lepiej, ale przewodzi też prąd. Z czasem może się przemieścić i utlenić, wtedy na procesorze zostają suche miejsca i konsola się przegrzewa. Jego wymiana, czyli usunięcie starego metalu, oczyszczenie i nałożenie nowej porcji tak, żeby nic nie wyciekło na elementy wokół, to zadanie dla serwisu i należy do tej usługi.

Pierwsza wersja PS5 ma też dwa otwory łapaczy kurzu, dostępne po zdjęciu białych paneli bocznych, bez rozkręcania. Sony pokazało je w oficjalnej rozbiórce konsoli. Taki odkurzacz zbiera część kurzu, ale nie czyści radiatora ani nie wymienia ciekłego metalu.

Plomby i gwarancja

W wielu konsolach PlayStation i Xbox jedna ze śrub obudowy jest zakryta naklejką, która pokazuje, że konsolę ktoś otwierał. Jeśli konsola jest jeszcze na gwarancji producenta, przeczytaj warunki gwarancji, zanim oddasz ją do otwarcia, a przy problemie z przegrzewaniem najpierw skontaktuj się z producentem albo sprzedawcą. Zdjęcie paneli bocznych PS5, które Sony przewiduje dla użytkownika, nie wymaga zrywania naklejek.

Jak często czyścić konsolę

Producenci nie podają stałego okresu. Przy codziennym graniu zwykle wystarcza czyszczenie co rok, dwa lata, częściej, gdy w domu są zwierzęta, ktoś pali albo konsola stoi przy podłodze. Najlepszy sygnał to wentylator wyraźnie głośniejszy niż kiedyś.

Od czego zależy cena

Typowy przedział z ofert serwisów jest na górze strony, a ceny dla popularnych konsol w tabeli pod tekstem. Jeśli masz inny model, wybierz go w wyszukiwarce na tej stronie (Xbox, PlayStation albo Nintendo). Na kwotę wpływa:

• model: PS5 z ciekłym metalem wymaga więcej pracy i ostrożności niż konsole z pastą,
• zakres: samo odkurzenie, wymiana pasty, wymiana termopadów,
• stan konsoli: grube warstwy kurzu, sierść, osad z dymu.

Czyszczenie to jedna z tańszych napraw konsoli i zwykle się opłaca, bo chroni płytę przed przegrzewaniem.

Co możesz zrobić sam

• Odkurz kratki wlotów i wylotów odkurzaczem na małej mocy, przy wyłączonej i odłączonej konsoli.
• Jeśli używasz sprężonego powietrza, krótkimi seriami i bez kręcenia wentylatorem na pusto: rozpędzony strumieniem powietrza może uszkodzić łożysko.
• Zostaw wolne miejsce wokół konsoli (Sony podaje dla PS5 co najmniej 10 cm), nie stawiaj jej w zamkniętej szafce ani na dywanie z długim włosiem.
• W PS5 zdejmij panele i odkurz otwory łapaczy kurzu.

Rozkręcania i wymiany pasty nie polecamy bez doświadczenia, a ciekłego metalu w PS5 nie ruszaj wcale: rozlany zwiera elementy na płycie.

Kiedy przegrzewanie to już usterka

Jeśli konsola po czyszczeniu dalej gaśnie, nie startuje albo pokazuje artefakty, problem leży zwykle głębiej, najczęściej na płycie głównej. Zobacz naprawę płyty głównej. W Xboksie 360 wieloletnie przegrzewanie kończyło się czerwonym pierścieniem, o którym piszemy przy naprawie RROD. Czyszczenie nie obejmuje kontrolera: dryfujący analog albo martwy przycisk to naprawa pada.